ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಿಗೆ ಕೆರೆ ಹಸ್ತಾಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ಸರ್ಕಾರದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಉಳಿದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ?

ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಕೆರೆಗಳ ಹಸ್ತಾಂತರ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ಗ್ರಹಣ: ಸರ್ಕಾರದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಬಾಕಿ

ಊಹಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರ

ಬೆಂಗಳೂರು: ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ, 100 ಎಕರೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿರುವ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಿಗೆ (ಗ್ರಾಪಂ) ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ ಯೋಜನೆಗೆ ಗ್ರಹಣ ಹಿಡಿದಿದೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಸರ್ಕಾರದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಬಾಕಿಯ ಉಳಿದಿದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶ

ಅಂತರ್ಜಲ ವೃದ್ಧಿ, ಕೆರೆಗಳ ಒತ್ತುವರಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು ಹಾಗೂ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾರು 3,850ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಯೋಜನೆ (ನರೇಗಾ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ 2023ರಲ್ಲೇ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಇದು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ಕೆರೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ: ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 10,582 ಕೆರೆಗಳಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ 3,850 ಕೆರೆಗಳು 100 ಎಕರೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿವೆ.
• ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೆರೆಗಳು: ದಶಕಗಳಿಂದ ಹೂಳೆತ್ತದಿರುವುದು, ಒತ್ತುವರಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಮರಳು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಕೆರೆಗಳು ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ. ರೈತರು ಕೆರೆಗೆ ಬರುವ ನೀರು ಹರಿಯುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿರುವುದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ.
• ಅರ್ಧಕ್ಕೇ ನಿಂತ ಯೋಜನೆಗಳು: 2018-19ರಲ್ಲಿ 'ಕೆರೆ ಸಂಜೀವಿನಿ' ಯೋಜನೆಗೆ 100 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೋವಿಡ್ ಮತ್ತು ಅತಿವೃಷ್ಟಿಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಅರ್ಧದಲ್ಲೇ ಮೊಟಕುಗೊಂಡಿದೆ.

---

ಕೆರೆಗಳ ಅಂದಾಜು ವಿವರ

ಕೆರೆಯ ವಿಧ	ವಿಸ್ತೀರ್ಣ	ಸಂಖ್ಯೆ
ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆಗಳು	100 ಎಕರೆ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು	3,239
ಮಧ್ಯಮ ಕೆರೆ	50 ಎಕರೆ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು	3,760
ಸಣ್ಣ ಕೆರೆ	25 ಎಕರೆ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು	8,432
ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಕೆರೆಗಳು	1 ರಿಂದ 15 ಎಕರೆ	12,345

---

ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ

ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಗುರುಬಸವರಾಜ ಬಿ.ಎಂ.: "ಕೆರೆಗಳ ಹಸ್ತಾಂತರದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಆದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆ."

ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಸಿಇಒ ರಾಹುಲ್ ಶಿಂದೆ: "ನರೇಗಾ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ, ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಸರ್ಕಾರದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಗಬೇಕಿದೆ."