16ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ (Rural Local Bodies - RLBs) ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ ಶಿಫಾರಸುಗಳು

6ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ (Rural Local Bodies - RLBs) ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹತ್ತು ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಈ ವರದಿಯು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪೂರಕವಾದ ನೈಜ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:

Report of Sixteenth Finance Commission for 2026-2031

ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವಿನ ಹಂಚಿಕೆ

• ಒಟ್ಟು ಅನುದಾನ: 2026-31ರ ಅವಧಿಗೆ ದೇಶದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ಒಟ್ಟು ₹7,91,493 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನವನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

• ಹಂಚಿಕೆಯ ಅನುಪಾತ: ಈ ಒಟ್ಟು ಅನುದಾನದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ 60:40 ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಅಂದರೆ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲು ದೊರೆಯಲಿದೆ.

• ಅನುದಾನದ ವಿಧಗಳು: ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಅನುದಾನವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:

  1. ಮೂಲ ಅನುದಾನ (Basic Grants - 80%): ಇದನ್ನು ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ದೈನಂದಿನ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.

  2. ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಅನುದಾನ (Performance Grants - 20%): ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇದನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅನುದಾನ ಪಡೆಯಲು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ನಿಯಮಗಳು (ಷರತ್ತುಗಳು)

ಅನುದಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ:

• ಚುನಾಯಿತ ಆಡಳಿತ: ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಚುನಾಯಿತ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಸಮಿತಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಬೇಕು.

• ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ (Audit): ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಆಡಿಟ್ ಆಗಿರಬೇಕು.

• ಸಕಾಲಿಕ ರಾಜ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗ (SFC): ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಐದು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ರಾಜ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವನ್ನು ರಚಿಸಿರಬೇಕು.

ಸ್ವಂತ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕ್ರೋಢೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒತ್ತು (Own Sources of Revenue)

ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಅನುದಾನದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗದೆ, ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಯೋಗವು ಒತ್ತು ನೀಡಿದೆ:

• ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹ: ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

• SVAMITVA ಯೋಜನೆ: ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆಸ್ತಿಗಳ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ, ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

• ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಮಾನದಂಡ: 2028-29 ರಿಂದ, ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಅನುದಾನ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಿಂದ ವಾರ್ಷಿಕ ಕನಿಷ್ಠ ₹1,200 ತೆರಿಗೆ ಅಥವಾ ಶುಲ್ಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ

• ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ನೈರ್ಮಲ್ಯ (Sanitation), ಬೀದಿ ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಂತಹ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

• 'ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್' ಮತ್ತು 'ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಮಿಷನ್' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಆಸ್ತಿಗಳ ಸತತ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ (O&M) ಅನುದಾನವನ್ನು ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗಲು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನೈಜ ದಾರಿದೀಪವಾಗಲಿವೆ.