ಮಂಗಗಳ | ಕೋತಿಗಳ ಉಪಟಳ, ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರ ವರದಿ ಇಲ್ಲಿದೆ:

ಕೋತಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಾಂತರ: ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತ SOP ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ

ನಾಗರಿಕರ ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಕೋತಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಿಡಲು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನದನ್ವಯ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ರೂಪಿಸಿರುವ ಹಂತ-ಹಂತದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ (SOP) ಇಲ್ಲಿದೆ.

1. ಸಮಸ್ಯೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ

• ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಾಶ: ನಗರೀಕರಣ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆಲ್ಲಾ ಕಾಡು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು ನಾಶವಾಗಿ, ಕೋತಿಗಳು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ 'ಬಾನೆಟ್ ಮಕಾಕ್' - Bonnet Macaques ತಳಿ) ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಗರದ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳು, ಮನೆಗಳ ಅಡುಗೆಮನೆ ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.
• ತಳಿಯ ಅಳಿವು ಮತ್ತು ಅಪಾಯ: ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ಸಲೀಂ ಅಲಿ ಸೆಂಟರ್‌ನ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, 'ಬಾನೆಟ್ ಮಕಾಕ್' ಕೋತಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಇವು ಅಳಿವಿನಂಚಿಗೆ ತಲುಪುವ ಭೀತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರೂ ಒತ್ತಡ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೋತಿಗಳು ಸಾಯುತ್ತಿವೆ.

---

2. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿ (PIL) ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನ

ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೋತಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಸಿ ಹಿಂಸಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ವಕೀಲ ಬಿ.ಎಸ್. ರಾಧಾ ನಂದನ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ PIL ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

• ವನ್ಯಜೀವಿ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ರಕ್ಷಣೆ: 'ಬಾನೆಟ್ ಮಕಾಕ್' ತಳಿಯ ಕೋತಿಗಳು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1972 (Schedule II) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದಿವೆ.
• ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ: ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ದಯೆಯನ್ನು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಕೋತಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಿಡಲು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸೂಚಿಸಿತು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ವಿಶೇಷ 'SOP' ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು.

---

3. ಕೋತಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಾಂತರದ SOP

ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ ರೂಪಿಸಿರುವ ಹಂತ-ಹಂತದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ:

ಹಂತ	ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
Step 1. ದೂರು ಸಲ್ಲಿಕೆ	ಬಿಬಿಎಂಪಿ, ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ, ತಾಲೂಕು ಅಥವಾ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತಿ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗೆ ನಾಗರಿಕರು ದೂರು ನೀಡಬಹುದು.
Step 2. ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆ	ವಲಯ ಅರಣ್ಯಾಧಿಕಾರಿ (RFO) ಅಥವಾ ಅವರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಕೋತಿಗಳ ಪ್ರಭೇದ, ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ತೊಂದರೆಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
Step 3. ಅಧಿಕೃತ ಅನುಮತಿ	ಮುಖ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ (CCF) ಮಾತ್ರ ಕೋತಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಅಥವಾ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರವಿರುತ್ತದೆ.
Step 4. ಸುರಕ್ಷಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ	ಉಪ ವಲಯ ಅರಣ್ಯಾಧಿಕಾರಿ (DRFO), ಪಶುವೈದ್ಯರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಹಾಗೂ ತಜ್ಞ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಯಬೇಕು.
Step 5. ಬಳಸುವ ಉಪಕರಣಗಳು	ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಗಾಯವಾಗದಂತೆ ವಾಕ್-ಇನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ (Walk-in traps), ನೆಟ್‌ಗಳು, ಬ್ಲೋ ಪೈಪ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು.

---

4. ನಾಗರಿಕರು ಬಳಸಬೇಕಾದ ಅಧಿಕೃತ ಸಹಾಯವಾಣಿಗಳು

ಕೋತಿಗಳ ಹಾವಳಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ಅಧಿಕೃತ ದೂರುಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು:

• ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ (ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ): 1926
• BBMP ಸಹಾಯವಾಣಿ (ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ): 1533
• ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ: ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಅಥವಾ ತಾಲೂಕು ಅರಣ್ಯ ಕಚೇರಿಯನ್ನು (RFO) ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.
• ಮೊಬೈಲ್ ಆ್ಯಪ್: ಬಿಬಿಎಂಪಿಯ 'Namma Bengaluru' ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕವೂ ದೂರು ನೋಂದಾಯಿಸಬಹುದು.

⚠️ ಕಾನೂನು ಎಚ್ಚರಿಕೆ: ಅನಧಿಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಹಣ ನೀಡಿ ಕೋತಿ ಹಿಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಹಿಂಸಿಸುವುದು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1972 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಅಧಿಕೃತ ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ದೂರು ನೀಡಿ.

ಮಾಹಿತಿ ಮೂಲ: ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ SOP ಹಾಗೂ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1972[cite: 4].