ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ನಿಯಮಗಳು: ಅನಧಿಕೃತ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹೇಗೆ?

ಲೈಸನ್ಸ್ ಪಡೆಯದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ: ಗ್ರಾ.ಪಂ. ನಿಯಮಾವಳಿ

ಅಧಿಕೃತ ನಿಯಮಗಳ ವಿವರ

ಅಧಿಸೂಚನೆ: ಗ್ರಾಅಪ 788 ಗ್ರಾಪಂಅ 2014, ದಿನಾಂಕ: 08-05-2015
ಉಪವಿಧಿಗಳು: ಕರ್ನಾಟಕ ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ (ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳ, ತಾಲ್ಲೂಕು ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳ, ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ) ಮಾದರಿ ಉಪವಿಧಿಗಳು, 2015 ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಗ್ರಾಮ ಸ್ವರಾಜ್ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಅಧಿನಿಯಮ, 1993 ರ ಪ್ರಕರಣ 64 ಮತ್ತು 65.

ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ವಸತಿ, ವಾಣಿಜ್ಯ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಯಿಂದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಪಡೆದು ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಪರವಾನಗಿ (Building License) ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಪಂಚಾಯತಿಯಿಂದ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಲೈಸನ್ಸ್ ಪಡೆಯದೆ ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಕೈಗೊಂಡರೆ ಅಥವಾ ಮಂಜೂರಾದ ನಕ್ಷೆಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಕಾಮಗಾರಿ ನಡೆಸಿದರೆ ಅಂತಹ ಮಾಲೀಕರ ವಿರುದ್ಧ ಕಠಿಣ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಟ್ಟಡ ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಅನಧಿಕೃತ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳು

ಅನಧಿಕೃತ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ನಿಯಂತ್ರಣ

ಮಾದರಿ ಉಪವಿಧಿಗಳು 2015 ರ ಉಪವಿಧಿ 14 ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಗ್ರಾಮ ಸ್ವರಾಜ್ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಅಧಿನಿಯಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ಷಮ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ/ಪಂಚಾಯತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧಿಕಾರಿ) ಅನಧಿಕೃತ ನಿರ್ಮಾಣಗಳ ಮೇಲೆ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜರುಗಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ:

• ದಂಡ ವಿಧಿಸುವುದು: ಉಪವಿಧಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಲೈಸನ್ಸ್ ಪಡೆಯದೆ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆ ಅಪರಾಧ ಸಾಬೀತಾದಾಗ ₹2,000 ವರೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಹುದು. ಮೊದಲ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ನಂತರವೂ ಕಾಮಗಾರಿ ಮುಂದುವರಿಸಿದರೆ, ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮುಂದುವರಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಿನಕ್ಕೂ ₹100 ರವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
• ಕಾಮಗಾರಿ ಸ್ಥಗಿತ ನೋಟಿಸ್: ಲೈಸನ್ಸ್ ಇಲ್ಲದೆ ಕಾಮಗಾರಿ ಆರಂಭಿಸುವುದು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ಕೂಡಲೇ ಕೆಲಸ ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವುದು.
• ಅನಧಿಕೃತ ನಿರ್ಮಾಣ ನೆಲಸಮ (Demolition): ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಂತೆ ನಿಯಮಬಾಹಿರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಕಟ್ಟಡ ಭಾಗವನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆಲಸಮ ಮಾಡಲು ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸುವುದು.
• ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಲೈಸನ್ಸ್ ರದ್ದು: ಇಂತಹ ನಿಯಮಬಾಹಿರ ಕಾಮಗಾರಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರು ಅಥವಾ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡು ಅವರ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದು.

ಅನುಮೋದಿತ ನಕ್ಷೆಗಿಂತ ಶೇ. 5 ರಷ್ಟು ಮಾರ್ಪಾಡು ಇದ್ದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

ಮಾದರಿ ಉಪವಿಧಿಗಳ ನಮೂನೆ 6 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಕಟ್ಟಡ ಮಾಲೀಕರು ಅನುಮೋದಿತ ನಕ್ಷೆಗಿಂತ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ಅಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಶೇಕಡಾ 5 ರಷ್ಟು ಅನುಮತಿಸಬಹುದಾದ ಪರಿಮಿತಿಯೊಳಗೆ (Permissible limit of 5%) ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪಂಚಾಯತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ರಾಜಿ ಕಬೂಲಿ ಜುಲ್ಮಾನೆ (Compounding fine) ವಿಧಿಸಿ ಅಧಿಭೋಗ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Occupancy Certificate) ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸಕ್ರಮಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಶೇಕಡಾ 5 ಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಇದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಲೈಸನ್ಸ್ ಇಲ್ಲದೆ ಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ತೆರವುಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಎಚ್ಚರಿಕೆ: ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಕಟ್ಟಡಗಳ ತೆರವು

ಮಾದರಿ ಉಪವಿಧಿ 15 ಹಾಗೂ ಅಧಿನಿಯಮದ ಪ್ರಕರಣ 65 ರ ಅನ್ವಯ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಅಥವಾ ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ದುರಸ್ತಿಪಡಿಸಲು ಅಥವಾ ನೆಲಸಮಗೊಳಿಸಲು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ.

ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ತಪಾಸಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತಗಳು

ಉಪವಿಧಿ 11 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ ತಪಾಸಣೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ 4 ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:

ಕ್ರ.ಸಂ.	ತಪಾಸಣೆಯ ಹಂತ	ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
1	ಅಡಿಪಾಯ ಅಗೆಯುವ ಹಂತ (Digging)	ರಸ್ತೆ ರೇಖೆ ಹಾಗೂ ರಸ್ತೆ ಅಂಚಿನಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ 0.45 ಮೀ. ಬಿಡಲಾಗಿದೆಯೇ ಮತ್ತು ಮುಂಭಾಗದ ಸೆಟ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಸರಿಯಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು.
2	ಬೇಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಿಂತ್ ಮಟ್ಟ	ಪ್ಲಿಂತ್ ಎತ್ತರ ರಸ್ತೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಕನಿಷ್ಠ 45 ಸೆಂ.ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆಯೇ ಹಾಗೂ ಸೈಡ್ ಸೆಟ್‌ಬ್ಯಾಕ್‌ಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆಯೇ ಎಂಬುದು.
3	ಉನ್ನತ ನಿರ್ಮಿತಿ (Super Structure)	ಕೊಠಡಿಗಳ ಅಳತೆ, ಎತ್ತರ, ನಡಂತಸ್ತು, ಗಾಳಿ ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಮಹಡಿಗಳ ಮಿತಿ ಮೀರದಂತೆ ಕಾಮಗಾರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು.
4	ಅಂತಿಮ ಕಾಮಗಾರಿ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ	ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು, ಒಳಚರಂಡಿ/ಸೆಪ್ಟಿಕ್ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ನಿಯಮಗಳು ಉಪವಿಧಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿವೆಯೇ ಎಂಬುದು.

ಲೈಸನ್ಸ್ ಇಲ್ಲದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವ ಹಂತಗಳು (PDO ಕರ್ತವ್ಯಗಳು)

1. ಸ್ಥಳ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಮಹಜರು: ಅನಧಿಕೃತ ಕಾಮಗಾರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪರಿಶೀಲನಾ ವರದಿ ತಯಾರಿಸುವುದು.
2. ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಡೆ ನೋಟಿಸ್ (Stop Work Notice): ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕೂಡಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಯಿಂದ ಪಡೆದ ಲೈಸನ್ಸ್ ಹಾಜರುಪಡಿಸುವಂತೆ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡುವುದು.
3. ಕಾರಣ ಕೇಳುವ ನೋಟಿಸ್: ಲೈಸನ್ಸ್ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಸಾಬೀತಾದಲ್ಲಿ, ಅನಧಿಕೃತ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಏಕೆ ನೆಲಸಮ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ವಿವರಣೆ ಕೋರಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವುದು.
4. ದಂಡ ಮತ್ತು ತೆರವು ಆದೇಶ: ಸಮರ್ಪಕ ವಿವರಣೆ ನೀಡದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಉಪವಿಧಿ 14 ರ ಪ್ರಕಾರ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಅಧಿನಿಯಮದ ಪ್ರಕರಣ 64 ರಂತೆ ಅನಧಿಕೃತ ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ವತಃ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ಅಂತಿಮ ಆದೇಶ ನೀಡುವುದು. ತಪ್ಪಿದಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯತಿಯಿಂದಲೇ ನೆಲಸಮಗೊಳಿಸಿ ಅದರ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಮಾಲೀಕರಿಂದ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವುದು.

ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQ)

1. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಲೈಸನ್ಸ್ ಪಡೆಯದೆ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದರೆ ಗರಿಷ್ಠ ಎಷ್ಟು ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಹುದು?

ಮಾದರಿ ಉಪವಿಧಿ 2015 ರ ನಿಯಮ 14 ರ ಪ್ರಕಾರ ಮೊದಲ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗೆ ₹2,000 ವರೆಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಹುದು. ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದ ನಂತರವೂ ಕಾಮಗಾರಿ ಮುಂದುವರಿಸಿದರೆ ಪ್ರತಿದಿನಕ್ಕೆ ₹100 ರಂತೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.

2. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಎಷ್ಟು ಮಹಡಿಗಳವರೆಗೆ ಕಟ್ಟಡ ಲೈಸನ್ಸ್ ನೀಡಬಹುದು?

ಮಾದರಿ ಉಪವಿಧಿ 4(1)(ಡಿ)(xiv) ರ ಪ್ರಕಾರ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಯು 3 ನೇ ಮಹಡಿಯವರೆಗೆ (ಗರಿಷ್ಠ 11 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ) ಕಟ್ಟಡ ಪರವಾನಗಿ ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ. 3 ಮಹಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರುವ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಥವಾ ಯೋಜನಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Commencement Certificate) ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

3. ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ರಿಪೇರಿ ಕೆಲಸಗಳಿಗೂ ಪಂಚಾಯತಿಯಿಂದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಬೇಕೇ?

ಉಪವಿಧಿ 7(2) ರ ಪ್ರಕಾರ ಸುಣ್ಣ ಬಳಿಯುವುದು, ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚುವುದು, ಪ್ಲಾಸ್ಟರಿಂಗ್, ಟೈಲ್ಸ್ ಬದಲಾವಣೆ, ಆಂತರಿಕ ವಿಭಾಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡದ ಹೊರವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಬಾರದ ಸಾಮಾನ್ಯ ರಿಪೇರಿ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲೈಸನ್ಸ್ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.

4. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ನೀಡಿದ ಕಟ್ಟಡ ಲೈಸನ್ಸ್‌ನ ಮಾನ್ಯತೆ ಎಷ್ಟು ವರ್ಷ ಇರುತ್ತದೆ?

ಉಪವಿಧಿ 9(5) ರ ಪ್ರಕಾರ ಕಟ್ಟಡ ಲೈಸನ್ಸ್ ಮಂಜೂರಾದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ 3 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಸಿಂಧುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ಕಾಮಗಾರಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿ ನವೀಕರಣ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ನಿಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆ ತಿಳಿಸಿ

ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕಟ್ಟಡ ಪರವಾನಗಿ ನಿಯಮಗಳು ಅಥವಾ ಅನಧಿಕೃತ ಕಟ್ಟಡಗಳ ತೆರವು ಕುರಿತು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿದ್ದರೆ ಕೆಳಗಿನ ಕಾಮೆಂಟ್ ಬಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.