ಖಾಸಗಿ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಾವಳಿ: ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಕೋಡ್ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ
ಖಾಸಗಿ ಉಪಗ್ರಹ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿಗಳು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸಂಹಿತೆ (Programme Code) ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲನೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಮಹತ್ವದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಕೇಬಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಸ್ (ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್) ಕಾಯ್ದೆ 1995 ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು 1994 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾದ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸುದ್ದಿ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಪ್ರಸಾರದ ವೇಳೆ ಪಾಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
ಅಧಿಕೃತ ಆದೇಶದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಹಲವಾರು ಖಾಸಗಿ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಚಾನೆಲ್ಗಳು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸಂಹಿತೆಯ ನಿಯಮ 6 ನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಕೇಬಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಸ್ ತಿದ್ದುಪಡಿ ನಿಯಮಗಳು 2021 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಇಂಟರ್-ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟಲ್ ಕಮಿಟಿ (IDC) ಗಮನಿಸಿದೆ. ಹಲವು ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರಚೋದನಕಾರಿ ಅಥವಾ ಆಕ್ಷೇಪಾರ್ಹ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಿತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಅನುಚಿತ ವರ್ತನೆ ಅಥವಾ ಆಕ್ಷೇಪಾರ್ಹ ಭಾಷಾ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಹಜವೆಂಬಂತೆ ತೋರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸಮಿತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಸಾರ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ನಿಬಂಧನೆಗಳು
ಕೇಬಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಸ್ (ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್) ಕಾಯ್ದೆ 1995 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 5 ಹಾಗೂ ನಿಯಮ 6 ರ ಅನ್ವಯ ವಾಹಿನಿಗಳು ಕೆಳಗಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು:
- ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ನಿಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ನಿಷೇಧ: ನಿಯಮ 6(1)(p) ಅನ್ವಯ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳು ನಡೆಸುವ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ನಿಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನೇರ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು (Live Coverage) ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಸಕ್ಷಮ ಅಧಿಕಾರಿ ನೀಡುವ ನಿಯಮಿತ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು (Briefings) ಮಾತ್ರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೆ ಹಳೆಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವಾಗ ಗೊಂದಲ ತಪ್ಪಿಸಲು ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಯದ ಮುದ್ರೆ (Time-stamped) ಹಾಕುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ.
- ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಆಘಾತಕಾರಿ ದೃಶ್ಯಗಳ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ: ರಕ್ತಸಿಕ್ತ, ಆಘಾತಕಾರಿ ಅಥವಾ ಭೀತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವಾಗ ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿವೇಚನೆ ಬಳಸಬೇಕು. ನಿಯಮ 6(1)(a) ಪ್ರಕಾರ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ತೀವ್ರ ಮುಜುಗರ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ನೋವು ಉಂಟುಮಾಡುವ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಬಾರದು.
- ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಅಪಘಾತ ವರದಿಗಾರಿಕೆ: ಅಪರಾಧ, ಸಾವು ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರದ ವರದಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಸತ್ಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಬೇಕು. ಅತಿರಂಜಿತ ವರದಿ ಮಾಡುವುದು, ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಲೂಪ್ ಮಾಡಿ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ವೈಭವೀಕರಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಲರಿಂಗ್ (Blurring) ಅಥವಾ ಮಾಸ್ಕಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳ ಕುರಿತು ವರದಿ ಮಾಡುವಾಗ ನಿಯಮ 6(1)(k) ಮತ್ತು (l) ಅನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು.
- ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು ಮತ್ತು ದುರಂತಗಳು: ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳು ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡ ಅಪಘಾತಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವಾಗ ಜನರಲ್ಲಿ ಭೀತಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗದಂತೆ ಸಮಯದ ಮುದ್ರೆ (Time-stamp) ದಾಖಲಿಸಬೇಕು.
- ಭಾರತದ ಅಧಿಕೃತ ಭೂಪಟ ಬಳಕೆ: ದೇಶದ ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಿಯಮ 6(1)(h) ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತೀಯ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ (Survey of India) ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಅಧಿಕೃತ ಭೂಪಟವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕು.
- ಕೋಮು ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಚಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು: ನಿಯಮ 6(1)(c) ಮತ್ತು 6(1)(e) ಅನ್ವಯ ಕೋಮು ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡುವ ಅಥವಾ ದೇಶವಿರೋಧಿ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಲೈವ್ ಡಿಬೇಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರನ್ನು ಮೊದಲೇ ಎಚ್ಚರಿಸಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಮ್ಯೂಟ್ ಮಾಡುವುದು, ಡಿಸ್ಕ್ಲೈಮರ್ ನೀಡುವುದು ಅಥವಾ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಂತಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
- ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಗೌಪ್ಯತೆ ರಕ್ಷಣೆ: ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ಆದೇಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಗುರುತು, ಭಾವಚಿತ್ರ, ಕುಟುಂಬ ವಿವರ ಅಥವಾ ವಾಸಸ್ಥಳದ ಯಾವುದೇ ಸುಳಿವು ಪ್ರಸಾರವಾಗದಂತೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮ ವಹಿಸಬೇಕು.
| ವಿಷಯ / ವಿಭಾಗ | ನಿಯಮಾವಳಿ ಉಲ್ಲೇಖ | ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಕ್ರಮಗಳು |
|---|---|---|
| ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ನಿಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ | ನಿಯಮ 6(1)(p) | ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ನಿಷೇಧ, ಅಧಿಕೃತ ವಿವರಣೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಸಾರ, ಟೈಮ್-ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ಕಡ್ಡಾಯ. |
| ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧ ವರದಿ | ನಿಯಮ 6(1)(a), (d), (k), (l) | ದೃಶ್ಯ ಬ್ಲರ್ ಮಾಡುವುದು, ಲೂಪಿಂಗ್ ನಿರ್ಬಂಧ, ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಸತ್ಯಗಳ ಪ್ರಸಾರ. |
| ಭಾರತದ ಭೂಪಟ ಪ್ರದರ್ಶನ | ನಿಯಮ 6(1)(h) | ಸರ್ವೇ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (Survey of India) ಅಧಿಕೃತ ಭೂಪಟ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆ. |
| ನೇರ ಚರ್ಚಾ ಕೂಟಗಳು | ನಿಯಮ 6(1)(c), (e) | ಕೋಮು ಭಾವನೆ ಪ್ರಚೋದಿಸದಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮ್ಯೂಟ್ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಕ್ಲೈಮರ್ ಬಳಕೆ. |
| ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಗುರುತು ರಕ್ಷಣೆ | ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಗಳು | ಯಾವುದೇ ನೇರ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷ ವಿವರ ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧ. |
ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಬಳಕೆ ಕುರಿತು ಎಚ್ಚರಿಕೆ
ಸುದ್ದಿ ವಾಚನ, ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ರಚನೆ ಅಥವಾ ವರ್ಚುವಲ್ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಾಗಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (Artificial Intelligence / Generative AI) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸುವಾಗ ವಾಹಿನಿಗಳು ಗರಿಷ್ಠ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು. ಎಐ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಸಹಾಯಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು. ಸುದ್ದಿಯ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ, ಅಧಿಕೃತತೆ ಮತ್ತು ಸಂವೇದನಾಶೀಲತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಧಕ್ಕೆ ಬಾರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ವಾಹಿನಿಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಮರ್ಶಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ
ಸುದ್ದಿ ಸಂಗ್ರಹ, ಸಂಪಾದನೆ, ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸಂಹಿತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಬೇಕು. ವಾಹಿನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ಸಂಪಾದಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಸಚಿವಾಲಯ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (FAQ)
ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನೇರ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿದೆಯೇ?
ಇಲ್ಲ. ನಿಯಮ 6(1)(p) ಪ್ರಕಾರ ಇಂತಹ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಲೈವ್ ಕವರೇಜ್ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನೀಡುವ ನಿಯಮಿತ ಬ್ರೀಫಿಂಗ್ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಬಹುದು.
ಸುದ್ದಿ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಬಳಸಬಹುದೇ?
ಎಐ ಮತ್ತು ಜನರೇಟಿವ್ ಎಐ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಅಥವಾ ವರ್ಚುವಲ್ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಸುದ್ದಿಯ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಮತ್ತು ನಿಖರತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಧಕ್ಕೆ ಬರಬಾರದು.
ಟಿವಿ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ಷೇಪಾರ್ಹ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಬಂದರೆ ವಾಹಿನಿಗಳ ಪಾತ್ರವೇನು?
ಲೈವ್ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರನ್ನು ಮೊದಲೇ ಎಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ಕೋಮು ಅಥವಾ ದೇಶವಿರೋಧಿ ಮಾತುಗಳು ಬಂದಾಗ ತಕ್ಷಣ ಮೈಕ್ ಮ್ಯೂಟ್ ಮಾಡುವುದು, ಡಿಸ್ಕ್ಲೈಮರ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು ಅಥವಾ ನೇರ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮಂಡಳಿಗೆ ಇರಬೇಕು.
ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ ಯಾವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಕೇಬಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಸ್ (ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್) ಕಾಯ್ದೆ 1995 ಮತ್ತು ಅದರ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾಹಿನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿಗಳ ಪ್ರಸಾರ ನಿಯಮಗಳು ಹಾಗೂ ಸುದ್ದಿ ಶೈಲಿಯ ಕುರಿತು ನಿಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆ ಅಥವಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಕಾಮೆಂಟ್ ಬಾಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.